ZEKA VE YAPAY ZEKA

 ZEKA VE YAPAY ZEKA

“Tarihte üç büyük olay vardır. Bunlardan ilki kainatın oluşumudur. İkincisi yaşamın

başlangıcının olmasıdır. Üçüncüsü de yapay zekanın ortaya çıkışıdır.”

BBC ile söyleşisinde MIT Bilgisayar Bilimleri laboratuvar yöneticilerinden Edward

Fredkin yukarıdaki ifadeleri kullanmıştır.

Yapay zeka gibi bir konuyu anlayabilmek için beyin ile bilgisayar arasındaki farklar ve

benzerlikler anlaşılmalıdır:

Beyin yaklaşık bir buçuk kilo ağırlığındadır. Bu ceviz görüntüsündeki organ, 60 yıllık

bir ömürde saniyede 600 birimlik hafızada kaydedip, işleyip programlamak kapasitesine

sahiptir. Bu, dakikada 3,600, saatte 2,160,000 günde 51,840,000 bitlik bilgi demektir.

Beyin üzerine araştırmalar yapan Dr. V. Grey Walter’in incelemelerine bakılırsa, insan

beynine benzeyen bir makinanın yapılabilmesi için 300 trilyon dolardan fazla para

gerekmektedir. Böyle bir makinenin çalışabilmesi için ise 1 trilyon wattlık elektrik enerjisine

ihtiyaç vardır.

Scott Witt adlı yazarın tesbiti “yaşamımız boyunca beyin, gözlerininzle, kulaklarınızla

burnunuzla, parmaklarınızla ve diğer duyu organlarınızla, devamlı olarak elektrik sinyalleri

şeklinde, bilgi alır, depolar, gönderir. Beyninizden geçen milyarlarca gerçek ve hayal, doksan

milyon kalın kitabı doldururdu.”1 şeklindedir.

Bu arada zekanın ne anlama geldiği ve ne kadarının ölçülebildiği konusunda görüş

birliği sağlanamamıştır. Yapılan tanımlamaların ortak bir cümlesi olarak, zekayı beynin

bilgiyi alıp, hızlı ve doğru analiz etmesi olarak tarif edebiliriz.

Şuur, bilinçaltı, ruh gibi açık uçlu ve soyut bir kelime olması itibariyle zekanın

evrensel bir tarifi yapılamamıştır.

 Bilim teknik aralık 2000

Journal of Yasar University,

1(1), 81-93

Zeka türleri ve tanınmış şahsiyetleri;

• Matematiksel zeka (Einstein, Harezmi, S.Hawking)

• Pratik zeka (Nasrettin Hoca, Sadi Şirazi)

• Edebi ve linguistik zeka (Fuzuli, W. Shakespeare, Yusuf Has Hacib)

• Şekilci zeka (Picasso, L. Da Vinci)

• Müzik zekası (Itri, Mozart, Beethoven)

• Duygusal zeka

• Bedeni ve atletik zeka (Muhammed Ali, Pele, N. Süleymanoğlu)

• Evrensel zeka (Mevlana, Abraham Lincoln)

‘Yapay zeka’ kavramının ortaya çıkışını ve dönem dönem ayrıca kronolojik olarak

tarihini ele alalım:

Tarih Öncesi Dönem: Binler yıl önce yunan mitolojisinde rüzgar tanrısı zannedilen

Daedelusun “yapay-insan” teşebbüsü.

Karanlık Dönem (1965-1970): Bu dönemde çok az bir gelişim elde edilebilmiştir.

Bilgisayar uzmanları düşünen bir mekanizma geliştirerek, sadece verileri yükleyerek akıllı

bilgisayarlar yapmayı umdular. Sonuç olarak bir bekleme dönemi oldu.

Rönesans Dönemi (1970-1975): Çok hızla artacak gelişmelerin önünün açıldığı dönem

olmuştur. Yapay zekacılar hastalık teşhisi gibi sistemler geliştirdiler. Bugünkü açılımların

temelleri oluştu.

Ortaklık Dönemi (1975-1980): Yapay zeka araştırmacıları, dil ve psikoloji gibi diğer

bilim dallarından da yararlanmaya başladılar.

Girişimcilik Dönemi(1980-?): Yapay zeka labarotuvarların dışına çıkarılarak, gerçek

dünyanın ihtiyaçlarına göre çok daha kompleks uygulamalarla düşünülmüştür. Halen de

devam eden bir dönemdir.

KAYNAK
https://journal.yasar.edu.tr/wp-content/uploads/2011/07/no1_vol1_07_harun_pirim.pdf
https://evrimagaci.org/yapay-zeka-dost-mu-dusman-mi-72